[تعداد: 3   میانگین: 3.7/5]

الفبای خوش بینی

نویسنده: دکتر احمد ستایش

“خوشبینی بهتر از صد ایده است”  دکتر احمد ستایش

 خوش بینی تنها راهکار موفقیت و کامیابی در زندگی و فعالیت شغلی است چرا که تاریخ نشان داده افراد تاثیرگذار همواره کسانی بوده اند که اهداف خود را با خوش بینی دنبال می کردند. هیچ فرمانروا و پادشاهی با هدف و اندیشه شکست خوردن وارد کارزار جنگ و مبارزه نمی شد و هیچ مخترع و مکتشفی با بدبینی و بدون اعتقاد به خود و نتیجه، دست به تحقیق و ساختن نمی زد! درواقع این خوش بینی به باران  بود که باعث شد کشاورزان در طول قرن ها اقدام به کاشت بذر و دانه کنند چراکه هیچ کس با نیت خشکسالی زمین را شخم نمی زند و هیچ فرهادی با بدبینی و زشت نگریستن عاشق شیرین نمی شود.

این خوش بینی و باور داشتن به خود و توانایی های خود بود که باعث شد انسان ها در طول تاریخ به دنبال برآورده کردن ایده ها، امیال و اهدافشان باشند.

واقعیت این است که یکی از معضلات زندگی مدرن امروزی که تقریباً گریبان تمام جوامع را گرفته، بدبینی و درگیر شدن افراد با افکار منفی، احساس بی‌ارزشی، بدشانسی، ناتوانی و آشفتگی در برابر انواع مشکلات و چالش‌هایی است که زندگی مدرن بر سر راه انسان قرار داده است.

در واقع امروزه علیرغم وجود تکنولوژی‌، امکانات و رفاه به نسبت مناسبی که در سطح اجتماعی و حتی شخصی (نسبت به گذشته‌های دور که مردم مجبور بودند کارها را با امکانات کمتر و به شکل سخت‌تری انجام دهند)، در اختیار مردم قرار گرفته است، افراد با مشکلات و چالش‌های بزرگتر و سخت‌تری نیز مواجه شده‌اند که بعضاً آنقدر گیج کننده، غیر قابل حل و بحرانی به نظر می‌رسند که بسیاری از افراد امید و اعتماد به نفس خود را از دست می‌دهند و به این باور می‌رسند که در برابر  دست تقدیر ناتوان، اسیر و بی‌اراده هستند و هیچ راه و روزنه‌ای برای فرار از این شرایط و حرکت به سمت آینده‌ای بهتر و مطلوب‌تر برای‌شان وجود ندارد.

نکته بسیار مهمی که باید به آن اذعان کنیم این است که این بدبینی، سردرگمی، درگیری با انواع افکار منفی و مخرب و درگیر شدن با آشفتگی و احساس ناتوانی و بدبینی در افراد مختلف بسته به شرایط متفاوتی که دارند، به اشکال مختلف بر روی ذهنیت، تفکر و تصمیم‌گیری آنها و در نهایت عملکرد و سبک زندگی‌شان تاثیر می‌گذارد و به صورت پدیده‌ها و عوارض متعددی بروز می‌کند.

اما به راستی خوش بینی چیست؟ خوشبینی در معنای کلی آن به معنای داشتن رویکردی مثبت و امیدوارانه به زندگی و پدیده‌ها و مسایل مختلف آن با تکیه بر توانمندی‌های خود و برخورداری از احساس ارزشمندی، توانایی و خودباوری است.

خوشبینی به فرد کمک می‌کند تا درگیر باورها و افکار غلطی مثل:

ـ من بدشانس هستم

ـ من توانایی مدیریت مسایل زندگی را ندارم

ـ من فردی غیر محبوب و غیر جذاب هستم

ـ دست به هر کاری بزنم خراب می‌شود

و …

فارغ از نگاه و تعریف کلی خوشبینی، برای آنکه با تعریف دقیق‌تر و کارآمد آن آشنا شویم و تفاوت و تمایز آن با خوش‌باوری یا خوش‌خیالی را بررسی کنیم باید گفت؛ خوشبینی یعنی داشتن امید و انگیزه برای مدیریت مسایل زندگی و غلبه بر مشکلات با اتکا به توانمندی‌های خود، احساس ارزشمندی و البته دانستن این نکته که کسب موفقیت در گرو تلاش و سخت‌کوشی و بکارگیری قدرت حل مساله و تصمیم‌گیری صحیح است.

در واقع برای آنکه خوش بینی برتری و کارایی بالای خود نسبت به خوش‌خیالی و خوش‌باوری را نشان دهد، شما در کنار داشتن امید و انگیزه و احساس خوب نسبت به خودتان و زندگی، باید به این بلوغ ذهنی نیز دست یافته باشید که:

ـ موفقیت صرفاً با فکر کردن به چیزهای خوب و داشتن انگیزه و امید به دست نمی‌آید و شما نیاز به تلاش، سخت‌کوشی و مسئولیت‌پذیری دارید و باید در عرصه عمل نیز اراده خود را به نمایش بگذارید.

ـ حل کردن بسیاری از مشکلات و مسایل، نیازمند، تحقیق، مطالعه و کسب اطلاعات برای اتخاذ تصمیم‌های بهتر و انتخاب‌های مطلوب‌تر است. اینگونه نیست که شما با هر میزان از دانش و آگاهی بتوانید از پس هر مشکل و چالشی بر آیید و نیازمند به گرفتن کمک از دیگران، افزایش آگاهی‌ها و مهارت‌های خود نباشید.

این در حالی است که افراد خوش باور و خوش خیال، بر این باور هستند که صرفاً اگر خوب فکر کنند و به چیزهای خوب بیندیشند و امید و انگیزه داشته باشند، تمام مسایل به راحتی از پیش پای‌شان کنار می‌رود. چنین افرادی معمولاً خیلی مسئولیت‌پذیر نیستند و با تعهد نسبت به انجام وظایف خود، کسب آگاهی‌های لازم، کسب مشورت، مطالعه و تحقیق دیگر عواملی که هر انسانی برای کسب موفقیت، حل مشکلات و پیشرفت در زندگی به آنها نیاز دارد، اقدام نمی‌کنند.

به عبارت دیگر آنها با خوش‌باوری و اعتماد به نفس کاذب، بیش از حد متکی به شانس خود در زندگی هستند. اتفاقاً ممکن است گاهی هم این شانس به کمک‌شان بیاید و خوش‌خیالی آنها را تقویت کند اما در درازمدت، با انواع شکست‌ها، ناکامی‌ها و درجا زدن‌ها مواجه می‌شوند و پس از مدتی خوش‌خیالی‌شان با بدبینی افراطی و احساس بدشانسی و بداقبالی مواجه می‌شود. حتی ممکن است بگویند: «من تا سال قبل بسیار خوش شانس بودم اما مدتی است طلسم شده‌ام و مدام بدشانسی می‌آورم.»

در واقع آنها حتی پس از شکست و ناکامی نیز حاضر به پذیرش اشتباه، کم‌کاری و عدم تلاش خود نیستند و باز با فرافکنی، تقدیر و بدشانسی را عامل عدم موفقیت خود می‌دانند، نه کم کاری، بی‌مسئولیتی و …

پس بنده پس از سالها تدریس و مشاوره هنوز هم هرگاه سر کلاس ها و کارگاه هایم سخن از خوشبینی به میان می‌آورم، به شاگردان و مخاطبان تاکید می کنم که منظور از خوشبینی در معنای دقیق و درست آن است، خوش بینی در کنار امید ، انگیزه ، اندیشه و عملکرد صحیح معنا پیدا می کند؛ نه جملات انگیزشی و بادکنکی توخالی.

بنده در کتاب‌های دیگری که تقریباً همگی مرتبط با بحث خوش بینی هستند، ابعاد مختلف این ویژگی و مهارت را بررسی کرده‌ام. اگر نیاز به اطلاعات بیشتری داشتید می‌توانید به آنها مراجعه کنید. در اینجا صرفاً جهت بهره‌مندی مخاطبان عزیز، اشاره‌ای کوتاه به آن کردم.

Series Navigationخوش بینی در تئوری تعصب دوگانه >>